วิธีซ้อมดับเพลิงในโรงงาน 2569: เจาะลึก Checklist ที่สถานประกอบการต้องมี

การ “ซ้อมดับเพลิงในโรงงาน” ไม่ใช่แค่การทำตามระเบียบเพื่อให้ผ่านการตรวจประเมินเท่านั้น แต่คือการสร้างทักษะการเอาตัวรอดในสภาวะวิกฤตที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ โดยเฉพาะโรงงานในย่านอุตสาหกรรมสำคัญ เช่น สมุทรปราการ, ชลบุรี, ระยอง และพื้นที่กรุงเทพฯ ที่มีเครื่องจักรและสารเคมีจำนวนมาก การซ้อมที่ถูกต้องตามมาตรฐานกฎหมายจึงเป็นเรื่องที่มองข้ามไม่ได้

ทำไมโรงงานต้องซ้อมอพยพหนีไฟทุกปี?

ตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการป้องกันและระงับอัคคีภัย ระบุให้สถานประกอบการต้องจัดให้มีการฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมอพยพหนีไฟ อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง โดยต้องครอบคลุมพนักงานทุกระดับและทุกกะการทำงาน

7 ขั้นตอนวิธีซ้อมดับเพลิงในโรงงานให้ถูกต้องตามกฎหมาย [ปี 2026] พร้อม Checklist ที่ต้องมี!

1. การเตรียมแผนป้องกันและระงับอัคคีภัย

ก่อนเริ่มซ้อม ทีมบริหารและเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย (จป.) ต้องจัดทำแผนที่ชัดเจน ประกอบด้วย แผนการรณรงค์ป้องกัน, แผนการดับเพลิง, แผนอพยพหนีไฟ และแผนบรรเทาทุกข์

2. การจำลองสถานการณ์ (Scenario)

ควรกำหนดจุดเกิดเหตุสมมติที่เสี่ยงที่สุดในโรงงาน เช่น คลังสินค้า หรือจุดติดตั้งบอร์ดไฟฟ้า เพื่อให้พนักงานได้ฝึกการใช้ไหวพริบในพื้นที่จริง

3. การแจ้งเหตุและสัญญาณเตือนภัย

เมื่อพบเหตุ พนักงานต้องทราบขั้นตอนการแจ้งเหตุที่ถูกต้อง และสัญญาณเตือนภัย (Fire Alarm) ต้องดังครอบคลุมทุกพื้นที่ของโรงงาน

4. การระงับเหตุเบื้องต้น

ทีมดับเพลิงประจำโรงงาน (Fireman Team) เข้าควบคุมสถานการณ์ด้วยอุปกรณ์ดับเพลิงขั้นต้น เช่น ถังดับเพลิงเคมีแห้ง หรือสายฉีดน้ำดับเพลิง ก่อนที่เพลิงจะลุกลาม

5. การอพยพไปยังจุดรวมพล (Assembly Point)

พนักงานทุกคนต้องหยุดปฏิบัติงาน ตัดกระแสไฟในส่วนที่เกี่ยวข้อง และเดินอย่างมีสติไปยังจุดรวมพลตามเส้นทางหนีไฟที่สั้นที่สุด ห้ามใช้ลิฟต์เด็ดขาด

6. การเช็คยอดพนักงานและปฐมพยาบาล

หัวหน้างานแต่ละแผนกต้องเช็คชื่อพนักงานที่จุดรวมพลทันที หากพบผู้สูญหายหรือบาดเจ็บ ทีมค้นหาและทีมปฐมพยาบาลต้องเข้าปฏิบัติการตามแผน

7. การประเมินผลและสรุปบทเรียน

หลังจากซ้อมเสร็จสิ้น คณะกรรมการความปลอดภัยต้องประชุมเพื่อหาจุดบกพร่อง เช่น เวลาที่ใช้ในการอพยพเกินมาตรฐานหรือไม่ หรืออุปกรณ์ชำรุดตรงไหน เพื่อนำไปปรับปรุงในครั้งต่อไป

✅ Checklist สำคัญสำหรับการซ้อมดับเพลิง (ตรวจสอบก่อนเริ่ม!)

เพื่อให้การซ้อมดับเพลิงในพื้นที่ [ระบุชื่อนิคมอุตสาหกรรม/จังหวัดของคุณ] เป็นไปอย่างมืออาชีพ ลองเช็คตามรายการนี้ครับ:

ลำดับ	รายการตรวจสอบ (Checklist)	สถานะ
1	แผนผังทางหนีไฟติดตั้งชัดเจนและเป็นปัจจุบัน	[ ]
2	ไฟส่องสว่างฉุกเฉิน (Emergency Light) ใช้งานได้ทุกจุด	[ ]
3	ประตูหนีไฟเปิดออกได้ง่ายและไม่มีสิ่งกีดขวาง	[ ]
4	ถังดับเพลิงมีการตรวจสอบสภาพทุกเดือน (หัวเข็มอยู่ในแถบเขียว)	[ ]
5	รายชื่อพนักงานและเบอร์โทรศัพท์ฉุกเฉินเป็นปัจจุบัน	[ ]
6	มีการประสานงานหน่วยงานภายนอก (ดับเพลิงท้องถิ่น/โรงพยาบาล)	[ ]

บทสรุป

การฝึกซ้อมดับเพลิงอย่างสม่ำเสมอคือการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุด เพื่อรักษาชีวิตพนักงานและทรัพย์สินขององค์กร หากโรงงานของคุณกำลังมองหา “หน่วยงานฝึกอบรมดับเพลิงมืออาชีพ” ในเขตพื้นที่ของคุณ อย่าลืมตรวจสอบใบอนุญาตจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานเพื่อให้การซ้อมนั้นถูกต้องตามกฎหมาย 100%

“ปรึกษาการออกแบบแผนซ้อมดับเพลิงเฉพาะทางสำหรับโรงงานคุณ”ติดต่อเรา

ความรู้บทความอื่นๆ

แหล่งข้อมูลอ้างอิง https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2556/A/002/24.PDF